Over vrijstelling 5a

Je kunt voor je kind een vrijstelling van de leerplicht op grond van artikel 5a van de Leerplichtwet aanvragen. Dat moet je doen voor 1 juli van het aankomende schooljaar. Krijgt je kind de vrijstelling 5a toegekend? Dan kan deze voor één jaar gelden, of tot het einde van de leerplicht.

Als je kind de vrijstelling voor één jaar krijgt, moet je het jaar daarop weer een aanvraag doen voor een vrijstelling. Óf je kunt je kind laten terugkeren naar school. Terugkeer is van belang in verband met de doorgaande leerlijn van je kind.

In de tijd dat de vrijstelling van kracht is, is het kind uit beeld bij de onderwijsinstellingen. Dit betekent dat het kind ook geen lesmateriaal krijgt van een school. Meestal is er aan het van het schooljaar contact tussen de leerplichtambtenaar en het kind. Vaak rondom het moment dat de leerplichtambtenaar de ouders en het kind erop wijst dat de vrijstelling bijna afloopt. Dan wordt bekeken of het kind weer naar school kan, of dat er nog een vrijstelling nodig is. Soms blijft er contact bestaan via een hulpverlener of zorginstelling.

Je kind kan ook een vrijstelling van onderwijs tot de leerplichtige leeftijd hebben gekregen, waardoor jouw kind volledig uit beeld van de leerplichtambtenaar blijft. Het kind is dan niet meer leerplichtig en valt dus buiten de taken en bevoegdheden van de leerplichtambtenaar.

Als je informatie wilt over de mogelijkheden van onderwijs voor jouw kind na een vrijstelling, kun je het beste contact opnemen met de leerplichtambtenaar. De leerplichtambtenaar heeft de aanvraag voor de vrijstelling in behandeling genomen en is dus goed op de hoogte van de situatie van je kind. Samen met jou kan hij kijken of je kind (gedeeltelijk of tijdelijk) onderwijs kan gaan volgen.

Re-integratie

Nadat de gegeven vrijstelling 5a is afgelopen, dragen de scholen en samenwerkingsverbanden er zorg voor, samen met de gemeente en jeugdhulp, dat je kind zo goed mogelijk re-integreert in het onderwijs en hierbij passende begeleiding en zorg krijgt.

Aangepast onderwijsprogramma

Via de Variawet kan jouw kind een aangepast onderwijsprogramma volgen.

Jouw kind wil en kan onderwijs volgen, maar is om gezondheidsredenen niet in staat om dit op school te doen. Dan is er maatwerk nodig én mogelijk. Om te onderzoeken wat het beste past in de situatie van je kind, organiseert school een gesprek met alle mensen die bij je kind betrokken zijn. Daar ben jij als ouder bij, – als het kan – jouw kind, de leerkracht, de intern begeleider en eventuele andere professionals. Denk aan schoolarts, leerplichtambtenaar of een jeugdhulpverlener. Samen ga je op zoek naar een oplossing. 

Mogelijke oplossingen in deze situatie: 

• School verzorgt een aangepast programma. Zo kan je kind de lesstof die op school wordt behandeld, thuis zo goed mogelijk bijhouden. Als ouder let je erop dat je kind aan de lesstof werkt en school zorgt ervoor dat de leerkracht het gemaakte werk bekijkt en voorziet van feedback. 
• In overleg met school en het schoolbestuur wordt een arrangement aangevraagd: zo kan je kind een aantal uur per week thuis onderwijs krijgen. Bijvoorbeeld van een leerkracht, een onderwijsassistent, een remedial teacher of iemand die een bijlesbureau heeft. 
• Om ervoor te zorgen dat een langdurig of chronisch ziek kind toch onderwijs kan blijven volgen, moet er soms veel geregeld worden. In de eerste plaats is de school hiervoor verantwoordelijk, dit is in verschillende onderwijswetten vastgelegd. De school kan daarbij steun krijgen van een consulent onderwijsondersteuning zieke leerlingen (OZL). Ook aan ouders biedt de consulent advies en hulp. Aan de ondersteuning zijn geen kosten verbonden. Meer informatie vind je hier.  
• Via een voorziening als KlasseContact kan je kind via een beeldscherm een aantal uren in de klas ‘aanwezig’ zijn in de klas om les te volgen en contact te hebben met klasgenoten. 
• Via een bijzondere digitale oplossing, de AV1 Robot, kan je kind toch aanwezig zijn in de klas, maar dan in de vorm van een robot (AV1) die zijn of haar plaats inneemt en de ogen, oren en stem is van je kind. Deze AV1 is gratis aan te vragen. 

• Een oplossing op maat die jullie samen hebben gevonden. Of een samenspel van de suggesties hierboven. 

Probeer in gesprek te blijven 

Tijdens de periodieke overleggen bekijken alle betrokkenen wat haalbaar en wenselijk is in de situatie van jouw kind. Die situatie kan (steeds) veranderen. Jij als ouder hebt daar de beste kijk op als je kind (tijdelijk) thuis zit. Het is fijn en in het belang van je kind om goed te blijven praten over zijn of haar ontwikkeling. Betrek je kind daar als dat kan, ook goed bij. 

De leerplichtambtenaar kan in beeld komen als je kind thuis komt te zitten. In die situatie blijven school en het samenwerkingsverband verantwoordelijk voor een passende oplossing. De leerplichtambtenaar denkt mee met jou als ouder, met school en met het samenwerkingsverband. Hij volgt het proces en grijpt in waar het nodig is. Als ouder ben en blijf je hier nauw bij betrokken. Ook kun je altijd contact zoeken met de coördinator van het steunpunt.   

Samenwerkingsverband en gemeente zorgen voor onderwijs 

De taak van een leerplichtambtenaar is om erop toe te zien dat kinderen naar school gaan, wanneer dit mogelijk is. Dat betekent in ieder geval dat: 

• een kind moet ingeschreven staan op een school; 
• een kind het rooster moet volgen wat voor hem of haar is opgesteld. 

Een plan maken 

De school waar je kind staat ingeschreven, moet voor lesstof zorgen én blijft verantwoordelijk voor het volgen van de leerontwikkeling van je kind. School moet een plan opstellen met duidelijke doelen die erop gericht zijn om je kind weer volledig naar school te laten gaan. De inspectie van het Onderwijs houdt hier het toezicht op. 

De leerplichtambtenaar volgt de hele procedure, geeft advies en grijpt in waar het nodig is. Als ouder ben en blijf je hier nauw bij betrokken. Dat plan voor je kind moet er ook komen als het de bedoeling is dat je kind naar een andere vorm van onderwijs gaat, bijvoorbeeld speciaal onderwijs (SO) of speciaal basisonderwijs (SBO).  

Over leerplicht en leer- en ontwikkelingsrecht 

Kinderen en jongeren zijn leerplichtig tot aan het einde van het schooljaar waarin ze 16 jaar worden. Daarna zijn ze kwalificatieplichtig. Dit betekent dat ze tot hun 18de verjaardag ook naar school moeten gaan, zo lang zij niet in bezit zijn van een startkwalificatie (een startkwalificatie is een diploma op minimaal mbo-2, havo- of vwo-niveau). 

Gelukkig vinden steeds meer organisaties dat kinderen ook een leer- en ontwikkelingsrecht hebben. Daar speelt passend onderwijs ook op in. Bijvoorbeeld in situaties waarin je kind helemaal niet naar school gaat, of waarin hij of zij structureel minder uren naar school gaat dan de normale schooltijden. Dat komt voor in geval van ziekte, of doordat de huidige school om welke reden dan ook niet in staat is om je kind onderwijs te geven op een manier die bij hem of haar past. Het kan ook zo zijn dat er wél een school in de regio is die dit passend onderwijs kan bieden, maar dat er op deze school (nog) geen plaats beschikbaar is voor je kind.