Op IKC de Hunenborg in Hengelo gebruikten leerkracht en gedragsspecialist Iris Siebum en intern begeleider Daisy Zwoferink vorig jaar voor het eerst de POVO-vaardighedenlijst bij een leerling. Ze zijn enthousiast over de uitkomst. “Met de inzichten konden we de leerling in groep 8 nog beter ondersteunen bij zijn overstap naar de middelbare.”
“Ik twijfelde bij een van mijn leerlingen of het regulier VO passend was of dat het voortgezet speciaal onderwijs een betere plek was”, vertelt Iris. “Ik besprak mijn zorgen met mijn collega Daisy en in overleg met de orthopedagoog van het samenwerkingsverband besloten we de POVO-checklist in te zetten.” Met de digitale tool POVO Twente breng je makkelijk in kaart welke gedragsvaardigheden nog extra aandacht nodig hebben voor een succesvolle overstap naar de middelbare school.
Drie perspectieven vormen één beeld
“Het mooie aan het instrument is dat zowel de leerling, de ouders als de leerkracht de checklist invullen”, legt Daisy uit. Alle drie beantwoorden ze dezelfde vragen, zoals: Kan de leerling het huiswerk op tijd inleveren? Kan het luisteren naar anderen? Vraagt de leerling hulp als iets niet lukt? “De ouders kijken als ervaringsdeskundige, het kind als zichzelf en wij als professional. Zien we hetzelfde? Wat zien we anders? Vanuit drie perspectieven krijg je mooi zicht op de beheersing van de gedragsvaardigheden. Het invullen geeft ouders ook inzicht in wat hun kind moet kunnen voor het VO.”
Vanuit verbinding en partnerschap aan de slag
Het resultaat van de test is een lijst met vaardigheden en scores van ‘behoeft nog aandacht’ naar ‘goed beheerst’. Bij ieder resultaat krijg je praktische handelingsadviezen met bijpassende materialen om aan specifieke vaardigheden te bouwen. Met de uitkomst ga je vervolgens samen met leerling en ouders in gesprek. Iris en Daisy benadrukken dat juist het gesprek heel waardevol is. “Je kan bespreken wat je ziet, ook als je iets anders ziet. Zo was de leerling blij verrast dat de ouders en wij iets positief beoordeelde, terwijl de leerling daar zelf aan twijfelde. Dat deed het zelfvertrouwen goed. Daarna bepaalden we samen waaraan we wilden werken.”

Interventies eigen maken
De Hunenborg verbindt de uitkomsten van de checklist met bestaande aanpakken, zoals het hulpmiddel ‘Wijzer in executieve functies’. “We hebben gekeken wat we al doen en wat we kunnen aanvullen. En soms neem ik een vaardigheid specifieker mee in mijn aanbod of klasorganisatie”, legt Iris uit. De inzichten gaan ook mee in de warme overdracht van de leerling naar het VO.
Gericht inzetten
Iris zag de leerling in haar klas het afgelopen jaar groeien. Is dat misschien aanleiding om de POVO-checklist schoolbreed in te zetten? “Nee, we zetten de POVO-checklist alleen in als we meer inzicht nodig hebben in de vaardigheden van een leerling”, legt Iris uit. “Soms willen we weten in hoeverre een leerling bepaalde vaardigheden al beheerst. Bijvoorbeeld als ouders thuis iets anders zien dan wij in de klas ervaren. Of als we het idee hebben dat we met deze leerling nog aan bepaalde vaardigheden moeten werken. De checklist helpt dan om inzicht te geven.” Dit jaar zetten ze de checklist in bij een aantal leerlingen in groep 7. Daisy vult aan: “Voor ons werkt de POVO-checklist ook als waardevolle gespreksstarter. Je komt op een andere manier met elkaar in gesprek. En je krijgt zicht op: wat gaan we nog doen in het laatste jaar voor een soepele overgang naar de middelbare.”
Ook aan de slag? Dit zijn de tips van Iris en Daisy
- Eind groep 7 is een goed moment voor deze test, dan heb je vervolgens nog een heel jaar om aan de vaardigheden te werken.
- Benadruk dat eerlijk invullen belangrijk is.
- De checklist is best talig en vraagt daardoor om goede begeleiding van leerling en ouders bij het invullen.
- Vraag ouders ook hun opmerkingen in te vullen (elke vraag in de test heeft een opmerkingenveld). Gedachten die ouders opschrijven zijn waardevol om mee te nemen in het vervolggesprek.
- Verwerk de uitkomst van de vaardighedenlijst in de warme overdracht naar het VO.
