Inzichten van basisschool De Korenaar uit Eindhoven

In november vond de inspiratiebijeenkomst Inclusief onderwijs in de praktijk plaats. Basisschool De Korenaar uit Eindhoven vertelde over het belang van inclusief onderwijs en diversiteit. De bijeenkomst gaf inzicht in hoe deze school zich inzet voor een omgeving waar elk kind zich welkom voelt én zich optimaal kan ontwikkelen. Hieronder lees je meer over de ervaringen en succesfactoren van De Korenaar, die als bron van inspiratie kunnen dienen.

De sessie begon met een krachtige uitleg over het DNA van De Korenaar. De Korenaar vindt het van groot belang dat kinderen vroeg in aanraking komen met diversiteit in de maatschappij en het gelijk behandelen van iedereen. Ze benadrukten hierbij het belang van het focussen op de kwaliteiten van elk kind in plaats van te fixeren op eventuele gebreken.

Recht op thuisnabij onderwijs

Een belangrijk uitgangspunt van De Korenaar is het recht van ieder kind op thuisnabij onderwijs. Dit betekent niet alleen onderwijskundige inclusie maar ook sociale inclusie, waarbij alle kinderen, ongeacht hun achtergrond of beperking, welkom zijn in de klas. Het schoolbeleid omvat een duidelijk aannamebeleid dat rekening houdt met diverse factoren zoals woonwijk, culturele achtergrond, sociale diversiteit, cognitieve niveau (variërend van zeer moeilijk lerend tot meerbegaafd) én speciaal basisonderwijs (SBO) en speciaal onderwijs (SO).

Een van de grootste uitdagingen ligt bij leerlingen met hulpvragen rondom gedrag, maar De Korenaar omarmt deze uitdagingen. Tijdens de intake wordt niet gefocust op beperkingen, maar op wat het kind nodig heeft en hoe de school daarop kan inspelen. Het credo is simpel: elk kind heeft kwaliteiten en de school is er om die te ontdekken en te ontwikkelen.

Succesfactoren van inclusief onderwijs

Tijdens de sessie kwamen enkele cruciale succesfactoren voor inclusief onderwijs aan bod:

• Onvoorwaardelijke keuze die door iedereen gedragen wordt: het hele team moet onvoorwaardelijk geloven in inclusief onderwijs en diversiteit.
• Geloof in ontwikkeling van ieder kind: het team moet geloven dat elk kind zich kan ontwikkelen en bij twijfel samen op zoek gaan naar oplossingen.
• Vertrouwen in zichzelf en elkaar: het is essentieel dat het team vertrouwen heeft in hun eigen capaciteiten en in elkaar. Een gezamenlijke visie en attitude spelen hierbij een belangrijke rol.

Alle leerkrachten waren direct bereid om deze leerling te verwelkomen, ondanks zijn complexe behoeften. Het principe van inclusief onderwijs werd omarmd, met elke leerkracht die volmondig zei: “Kom maar bij mij.” Dit voorbeeld illustreert hoe samenwerking en acceptatie van elk kind leiden tot een succesvolle overgang naar inclusief onderwijs, zelfs voor degenen met de meest complexe behoeften.

Inzet van middelen en specialisten

• De Korenaar kiest er bewust voor om de groepsgroottes te vergroten. Door groepen groter te maken, ontstaat er inzet van ‘extra handen’. Een voordeel hiervan is dat je het – als leerkracht – niet alleen hoeft te doen, maar in een team werkt. Dit resulteert in een ondersteunende schil rondom de groepen, waardoor leraren beter kunnen inspelen op individuele behoeften.
• Er wordt gezorgd voor deskundigheid en specialisme ín het team. Ieder nieuw teamlid volgt een training. Externe specialisten worden alleen ingeschakeld wanneer nodig én er wordt beoordeeld of het beter is dit specialisme in huis te hebben.
• Actieve betrokkenheid bij wijkactiviteiten is ook een aspect van De Korenaar’s aanpak. Door actief te anticiperen op lokale evenementen, participeert de school in de gemeenschap en versterkt het de band tussen school en samenleving.

Kinderen als experts

Een van de leerkrachten benadrukte het belang van het erkennen van de kwaliteiten van elk kind. Ze deelde praktische voorbeelden van hoe ze kinderen met verschillende behoeften benadert, waarbij spel een centrale rol speelt. Kinderen worden aangemoedigd om hun emoties te uiten, wat een positieve invloed heeft op hun ontwikkeling. De leerkracht geeft het voorbeeld van kinderen die moeite hebben met verlies of zich overweldigd voelen tijdens een gymles. Ze benadrukt het belang van vroegtijdige herkenning en biedt hulp aan door te vragen: “Mag ik jou helpen?” Het creëren van een veilige omgeving waarin kinderen hun emoties kunnen uiten, blijkt cruciaal voor hun emotionele ontwikkeling.

Praktische tips

De bijeenkomst sloot af met enkele praktische tips:

• Denk in kansen: focus op wat er al goed gaat en hoe dit verder verbeterd kan worden.
• Kijk naar wat je al doet: identificeer en waardeer wat de school al doet voor diverse kinderen en bouw hierop voort.
• Kracht van samen ontwikkelen: zie inclusief onderwijs als een systeem waarin kinderen zich ontwikkelen door samen te spelen en te leren.
• Investeer in de schil om de groepen: in plaats van in te zetten op individuele begeleiding, investeer in een ondersteunende schil rondom de groepen.