Zo help de POVO-checklist in de klas
Vier jaar geleden deed De Stapsteen, basisschool voor speciaal onderwijs in Hengelo, als een van de eerste scholen mee aan een pilot vanuit het samenwerkingsverband. “We dachten mee over de vragen, testen de digitale tool en gaven input voor een groepsoverzicht”, blikt kwaliteitscoördinator Hanneke Jager terug. Ze zagen meteen de meerwaarde van het inzicht in sociale en gedragsvaardigheden dat je dankzij de POVO-lijst krijgt. “Doelen worden concreet en goed overdraagbaar naar het volgende jaar.” Inmiddels gebruiken ze de vaardighedenlijst standaard in groep 7 en 8.
De checklist in de praktijk
“De POVO-vaardighedenlijst is een drieperspectievenmeting. Zowel de leerling, de leerkracht als de ouders vullen de checklist in”, legt leerkracht Marlijn Bökkerink uit. “Omdat sommige leerlingen extra uitleg nodig hebben bij de vragen, vullen ze de lijst samen met hun mentor in.” Met de checklist krijg je een goed beeld waar de leerling staat. Het overzicht laat zien welke gedragsvaardigheden de leerling al beheerst, welke in ontwikkeling zijn en welke vaardigheden nog aandacht verdienen om een goede overstap naar het VO te maken. “We nemen de doelen op in het OPP, het individuele ontwikkelingsperspectiefplan van de leerling. Daarnaast kijken we naar de totale groep en kiezen doelen die helpend zijn voor de hele groep.”
Voortgang bewaken
“Ouderbetrokkenheid is voor De Stapsteen erg belangrijk”, vult Hanneke aan. “We hebben elkaar nodig om de leerling te laten groeien. De voortgang op de doelen vanuit de POVO-lijst bespreken we met ouders tijdens de oudergesprekken. Naast de verwerking in het OPP, wordt er in het format onderwijsaanbod omschreven welke doelen de focus hebben en wanneer we wat willen hebben bereikt. Tijdens evaluatiemomenten en groepsbesprekingen blikken we terug en kijken we vooruit. We bespreken of de ingezette interventies het juist effect hebben gehad en stellen bij waar nodig.”
Dagelijkse bewustwording
Marlijn en haar collega’s verweven de doelen in de dagelijkse routines van hun groep 7. Een van de doelen is bijvoorbeeld omgaan met aangesproken worden. “Hoe ga je om met iemand die je aanspreekt? Wat is een passende reactie? Wat wordt van je verwacht? Daarbij gebruiken we onder andere de methode Kwink en elementen vanuit PBS, Positive Behavior Support.Wordt een leerling aangesproken en zien we een passende reactie, dan maken we de koppeling met het doel. Zo creëren we dagelijkse bewustwording en zorgen dat het in het langetermijngeheugen beklijft.”
Trots op groei
De impact voor leerlingen is groot. Juist omdat de doelen zo concreet en herkenbaar zijn. Een leerling vertelde trots aan Marlijn: ik ben blij dat ik nu zelf door school kan lopen, zonder begeleiding. “Voor buitenstaanders lijkt het misschien eenvoudig, zelfstandig door de gang lopen of rustig blijven als iemand je aanspreekt, maar voor onze leerlingen zijn dat belangrijke stappen. Ze voelen dat zelf ook en zijn trots op hun groei.” Door dit dagelijks te oefenen en te bekrachtigen, ontwikkelen leerlingen een goede basis voor het voortgezet onderwijs. In het begin van groep 8 volgt nog een meting. Die maakt zichtbaar welke doelen zijn behaald en welke nog aandacht vragen. De informatie over de ontwikkeling van sociale en gedragsvaardigheden draagt de school uiteindelijk ook over naar de middelbare school. Zodat de leerling ook daar passende ondersteuning kan krijgen.
Leerlijn verlengen
De Stapsteen ziet nog volop mogelijkheden om de POVO-checklist breder in te zetten. Bijvoorbeeld door al in groep 6 te beginnen, zodat er een langere leerlijn ontstaat. De adjunct-directeur benadrukt dat de POVO-checklist ook in het regulier onderwijs enorm waardevol is. “De checklist maakt direct zichtbaar waar een leerling extra begeleiding nodig heeft en je krijgt daarbij concrete handelingsadviezen. Zo is de checklist uitstekend te gebruiken voor een individuele leerling.” Hanneke hoopt dat de POVO-checklist komend jaar nog vaker wordt ingezet. “Hoe mooi zou het zijn als we dit als een olievlek kunnen uitspreiden, ook naar andere groepen en scholen. Daar draag ik graag aan bij. Daarom kunnen scholen mij altijd benaderen als ze vragen hebben.”
Heb je vragen? Stuur Hanneke dan gerust een mailtje: hanneke.jager@attendiz.nl.
Verder lezen over de POVO-checklist?
- Een aantal jaar geleden deelde het team van De Stapsteen de eerste ervaringen met de POVO-checklist.
- Gedragsspecialist Iris Siebum en intern begeleider Daisy Zwoferink van IKC de Hunenborg vertellen over de inzet van de POVO-vaardighedenlijst bij een individuele leerling in het reguliere onderwijs.
- Op de website POVO Twente lees je meer over de digitale tool.