“Mag ik ook naar de kameleongroep?”
Inclusiever onderwijs, hoe geef je dat goed vorm? Op basisschool Liduina in Lonneker werken ze sinds de herfst van 2022 met een extra groep: de Kameleongroep. Hier krijgen leerlingen extra ondersteuning en uitdaging. Myrthe Vos en Thijs Smit delen hun eerste ervaringen met deze vorm van inclusief onderwijs.
Het kan niet missen. We zijn in het lokaal van de Kameleongroep. Met een kleurrijke kameleon op de muur en een ronde instructietafel voorin. Myrthe Vos begeleidt hier drie dagen in de week de kinderen uit groep 1 tot en met 8. “Ons streven is om elke leerling op zijn of haar eigen niveau een treetje hoger te brengen”, legt Myrthe uit over de opzet van de Kameleongroep op de Liduina in Lonneker. Deze echte dorpsschool heeft bijna 200 leerlingen in acht groepen.
Meer uit de kinderen halen
Hoe ontstond het initiatief voor deze speciale groep? “Na een interne audit concludeerden we met het team dat we meer uit de kinderen konden halen. Begrijp me niet verkeerd, de uitkomsten van de audit waren positief”, legt Thijs uit, “maar tegelijk zagen we kansen om meer te bereiken en nog beter aan te sluiten bij de individuele ontwikkeling.” Met het team bedachten ze een plan en de directeur werkte het verder uit. Dat resulteerde uiteindelijk in de pilot met de Kameleongroep. “Ons doel is om te bekijken of we met deze extra ondersteuning een verwijzing naar het speciaal onderwijs of speciaal basisonderwijs kunnen voorkomen. En om leerlingen die een ontwikkelingsvoorsprong hebben of bijvoorbeeld hoogbegaafd zijn ook een passend aanbod te kunnen geven. Zodat alle kinderen thuisnabij naar school kunnen.”
Elke groep een eigen programma
Myrthe ging tot de herfstvakantie aan de slag met het opzetten van de Kameleongroep. “Allereerst inventariseerde ik welke zorg er in welke groep lag. Wie vindt wat moeilijk, wie heeft welke uitdaging nodig, wie scoort gemiddeld en waar zit nog groei? Ik vroeg mijn collega’s naar de pijnpunten in hun groep. Voor de een is het rekenen, de ander technisch lezen of bijvoorbeeld spelontwikkeling. Ik observeerde in de klas en schakelde met de intern begeleider. Zo stelden we samen met de leerkracht voor elke groep een programma en rooster op.” Na de herfstvakantie kon de Kameleongroep van start.
Nadruk op rekenvaardigheden
Het uitgangspunt is dat de Kameleongroep de activiteiten in de klas volgt. “Als groep 7 gaat rekenen, dan reken ik met een aantal kinderen van die groep in het lokaal van de Kameleongroep. Zo krijgen de kinderen op beide plekken de ondersteuning die ze nodig hebben. Op beide plekken is er meer tijd en ruimte voor individuele aandacht en meer oog voor welbevinden.” Het rooster van Myrthe is flexibel: “Het accent lig op rekenen, maar ook taal en spelling komen aan bod. Ik ondersteun echt naar de behoefte van de leerkracht en de kinderen. Die kan per week anders zijn.” Ook doet Myrthe projecten wereldoriëntatie en begeleidt ze bijvoorbeeld leerlingen die naar de deltagroep van KOE gaan.
Mede-eigenaar van de groep
“Het mooie is dat ik vol aan de slag kan met kinderen. Ik hoef me niet druk te maken om de 25 andere klasgenoten, zoals de eigen leerkracht dat wel moet”, vertelt Myrthe over een van de pluspunten. “Ik voel me overigens wel mede-eigenaar van alle groepen. Ik weet wat er speelt en ben voor mijn collega’s een sparringpartner. Ook steun ik hen door extra activiteiten op te pakken, zoals het uitrollen van het programma voor 21e-eeuwse vaardigheden en het leren programmeren.” Myrthe helpt niet alleen kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, maar juist ook de middengroep. “Met een beetje extra hulp kunnen zij ook doorgroeien. Dat is ons doel, dat iedereen zijn talent benut.”
Meerwaarde zichtbaar
Mag ik ook een keer naar de Kameleongroep? Die vraag krijgt Myrthe geregeld. “Het laat zien dat kinderen hier met plezier komen, ook diegene die moeite heeft met rekenen of taal.” Ze evalueren voor elke vakantie en stemmen elke acht weken per groep de didactische punten en aandachtspunten af. “In korte tijd hebben we best veel gerealiseerd”, stelt Thijs. “De structuur en vorm staan, het team is enthousiast en we zien positieve resultaten bij de kinderen.” Of de opbrengsten direct aan de Kamelongroep toe te schrijven zijn, is lastig te zeggen. Daarvoor moeten we de pilot even afwachten. Thijs: “Ik ben blij dat wij zo mogen pionieren en vind dat de meerwaarde al echt zichtbaar is. Ik hoop dat er na deze pilot structurele financiering beschikbaar komt. Dan kunnen we de Kameleongroep een vaste plek in ons onderwijs geven, kunnen meer kinderen thuisnabij naar school en kunnen meer kinderen het beste uit zichzelf halen. En wellicht kunnen we toegroeien naar een onderwijssysteem waarbij we alle leerlingen een plek kunnen bieden binnen de basisschool. Dan draagt de Kameleongroep nog meer bij aan inclusief onderwijs.”